Thực
chất của Hội nghị Trung ương 10?
- 6 tháng 1 2015
Dự kiến kéo dài cả tuần,
khoảng 200 nhân vật cao cấp nhất của Đảng gặp nhau để bàn các chủ đề quan trọng
về nhân sự, tổng kết đường lối, phương hướng cho Đại hội Đảng lần thứ 12.
BBC có cuộc trao đổi với
Giáo sư Carl Thayer, một nhà nghiên cứu sống ở Úc chuyên quan sát tình hình
chính trị Việt Nam.
Carl Thayer:
Trước hết có thể nhận xét Hội nghị Trung ương 10 đã bị trì hoãn quá lâu. Trong
suốt cả năm 2014 chỉ có mỗi một hội nghị trung ương 9 diễn ra vào tháng Năm.
Hội nghị này lẽ ra có thể đã được nhóm vào tháng Tám khẩn trương để đối phó với
khủng hoảng Giàn khoan HD-981. Sau đó nó được định lại ngày vào tháng Mười,
tháng Mười Hai và nay thì vào tháng Giêng.
Ngay từ kỳ hội nghị lần
thứ 9 hồi tháng Năm đã có các tiểu ban làm việc về vấn đề nhân sự. Nhưng hội
nghị này cũng là cơ hội cuối để đảng tiếp tục hoạch định kế hoạch kinh tế - xã
hội chiến lược tổng thể, cân nhắc việc điều chỉnh vị trí của Đảng, điều lệ Đảng
và bầu cử, xác định xem cơ cấu quyền lực tới đây sẽ lớn nhỏ như thế nào, kể cả
với cơ cấu, số ghế Bộ Chính trị...Do đó đây là là một hội nghị trung ương rất
quan trọng.
BBC: Ông nghĩ là Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng sẽ trụ
lại? Đã có những nguồn gợi ý rằng ông ấy cũng quan tâm tới chiếc ghế Tổng Bí
thư của Đảng.
Tất cả những gì tôi có
thể nói được là trong quá khứ, với tiêu chí hạn chế tuổi lãnh đạo ở ngưỡng 65
tuổi, thì người ta luôn mở ra đặc lệ với ghế Tổng Bí thư Đảng. Có nguồn nói
thậm chí người ta sẽ mở ngoại lệ ra cho hai cá nhân đợt này.
Nhưng rõ ràng tính số
lượng với những ủy viên sắp nghỉ hưu, chỉ tính những người đã ngồi trọn nhiệm
kỳ, mà không tính tới hai ủy viên mới trong Bộ Chính trị, thì đây là một vấn đề
với Việt Nam. Cứ năm năm một lần Việt Nam lại lặp lại vấn đề là Đảng không có
đủ nhân sự tài năng, cả nam lẫn nữ, để điền vào cho các ghế mới. Do đó hiện có những
đồn đoán và phải nói là vẫn còn sớm để nói lên điều gì.
Họ có kế hoạch lấy phiếu
tín nhiệm, sẽ được sử dụng để đề bạt những người làm việc tốt hoặc để loại bỏ
nhân sự. Và trong quá khứ đã có hành động trong nội bộ được cho là để hạ bệ Thủ
tướng, nhưng ông ấy đã tỏ ra rất mạnh mẽ trong vấn đề Biển Đông và do đó sự ủng
hộ trong Trung ương Đảng cho ông ấy khá cao. Trước đây, đã có những tấn công
mạnh mẽ, nhưng ông Dũng đã thoát ra được khá là ngoạn mục.
Có hai khả năng, thứ
nhất là có sự đồng thuận để ai đó như ông Nguyễn Tấn Dũng có thể trụ lại và làm
việc tiếp, hoặc nếu không thì tất cả sẽ đều phải về hưu. Và đó cũng từng là
cách xảy ra trong quá khứ.
Tôi nghĩ bây giờ vẫn còn
quá sớm và chúng ta phải chờ các cuộc lấy phiếu tín nhiệm trong Đảng để mà đo
đếm.
BBC: Ông nghĩ là ông Nguyễn Phú Trọng đã có được một
ứng cử viên nào đó ở trong ống tay áo của ông ấy để có thể kế vị? Tương tự, các
ông Trương Tấn Sang, Nguyễn Sinh Hùng có tự chọn ra ai chưa để thay thế vị trí
của họ?
Tôi thì phải nói ngay là
tôi không thấy ông Nguyễn Phú Trọng có thể tiếp tục chức Tổng Bí thư. Điều ông
ấy có thể làm bây giờ chỉ là cố gắng tác động, ảnh hưởng. Nhưng thành tích
trong quá khứ của ông ấy không được tốt. Ông ấy đã từng đề cử hai nhân vật quan
trọng vào Bộ Chính trị năm ngoái, nhưng không ai trong đó được thăng tiến vào
đó. Trung ương Đảng đã không quyết việc đó. Thành tích bổ nhiệm nhân sự của ông
ấy đã không được hiệu quả.
Với cặp được cho là cạnh
tranh giữa các ông Trương Tấn Sang và Nguyễn Tấn Dũng, hai người ở miền Nam,
nếu họ tiếp tục cạnh tranh và thù địch để một người trụ lại trong khi người kia
bị hạ bệ, thì có thể cả hai sẽ phải cùng rời ghế quyền lực. Bởi vì ở Việt Nam,
quyền lực luôn có khuynh hướng tập trung, mà không có sự quá khích, và Đảng luôn
muốn điều tiết quyền lực ấy, nhất là để chọn ra giới lãnh đạo.
Do đó, một lần nữa, gác
những đồn đoán lại, đối với tôi điều quan trọng là liệu Đảng có cho biết công
khai bỏ phiếu tín nhiệm sẽ xảy ra như thế nào, được tiến hành ra sao, liệu có
được công bằng cho tất cả không, đối với các vị tri lãnh đạo chóp bu thế nào? Ở
trong những kỳ lấy phiếu tín nhiệm tại Quốc hội, ông Trương Tấn Sang có kết quả
khá cao, nhưng năm 2014, ông Thủ tướng đã phục hồi được sau lần có kết quả khá
thấp của đợt phiếu tín nhiệm diễn ra năm trước đó.
BBC: Về phần mình, ông Nguyễn Tấn Dũng có chuẩn bị
cho mình một ứng cử viên nào để thay thế ông ấy hay là không?
Tôi sẽ không đưa ra lời
trả lời có hay không như thế, vì như thế mọi việc coi như đã xong rồi còn gì.
Riêng với ghế Thủ tướng thì có vẻ như là ông ấy sẽ không tiếp tục ngồi lại đó.
Nhiều nhà phân tích, trong đó có cả tôi, cũng gặp những khó khăn nhất định
trong việc phân tích xem ai sẽ là vị Thủ tướng kế tiếp.
Cũng có một số gợi ý
rằng trong số các cấp Phó của ông Dũng, sẽ có thể có ứng cử viên ngồi vào ghế
đó. Một lần nữa, ta nhớ rằng hội nghị trung ương 10 lẽ ra phải diễn ra sớm hơn
thay vì liên tục bị trì hoãn lâu như vậy. Lẽ ra nó phải được nhóm vào cuối năm ngoái,
nhưng rồi lại không. Mặc dù hai hội nghị trung ương một năm phải là tối thiểu,
trong 10-15 năm qua, người ta thấy cũng khá thường xuyên diễn ra tới ba hội
nghị một năm.
Nhưng năm ngoái, Đảng chỉ tổ chức được mỗi một hội nghị và điều
đó thực là bất thường. Và điều đấy cho thấy ở trong Đảng đang có một số vấn đề
gì đó và việc chậm trễ lịch trình cũng gợi ý rằng, hiện nay còn quá sớm để đưa
ra một đánh giá, dự đoán.
BBC: Có vẻ Trung Quốc có quy hoạch cụ thể rõ rệt về
việc chuyển giao lãnh đạo từ mấy năm trước Đại hội Đảng, còn ở Việt Nam không
làm được như vậy?
Thông tin về cuộc họp của Đảng ít được công bố ra ngoài
Đúng thế, chỉ nói riêng
quy mô của Bộ Chính trị, số lượng ủy viên phải nghỉ hưu đã tới con số 50%, đây là
một tỷ lệ phần trăm rất cao về những người phải về nghỉ. Trong quá khứ, những
người được phép ngồi vào năm vị trí lãnh đạo cao cấp như Tổng Bí thư, Chủ tịch
Nước, Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch Quốc hội, Thường trực Ban Bí thư đều phải
là những ủy viên đã ngồi ít nhất 5 năm toàn thời gian trong Bộ Chính trị. Và
ngay cả nếu Bộ Chính trị có mở rộng nhiều hơn, thì Việt Nam vẫn gặp rủi ro mà
tôi so sánh như khi người ta ngồi vào ghế trong một trò chơi tìm ghế trước khi
‘tắt nhạc’. Đó là ở phương Tây, người ta luôn có nhiều người hơn số ghế, và khi
bản nhạc tắt đi, những người không tìm được ghế thì phải ra ngoài. Còn ở Việt
Nam thì trò chơi lại là người ta đặt 5 người sẵn cho 5 cái ghế. Và khi nhạc dừng,
tất cả đều phải ngồi xuống.
Cho nên trong kỳ Đại hội
lần trước, ông Trương Tấn Sang được người ta bảo là: “Chào ông, ông phải ngồi
xuống ghế Chủ tịch Nước, vì tất cả các ghế kia đều đã có người ngồi.” Hội nghị
này, hay bất cứ sự kiện nào diễn ra sau cùng, nếu không thay đổi lối chơi thì
vẫn thế, trừ phi có ai đó “vắng mặt” thôi. Nhưng mọi thứ vẫn còn quá sớm để
nhận định.
BBC: Gần đây có một trang mạng “Chân dung Quyền lực”
đưa ra nhiều thông tin chưa thể kiểm chứng, chủ yếu xoay quanh hai ông Nguyễn
Bá Thanh và Nguyễn Xuân Phúc. Trang này cáo buộc Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc
có mâu thuẫn lớn với ông Thanh. Theo ông ai đứng sau trang web này, mục đích của
nó là gì?
Tôi không biết ai đứng
sau trang này. Ông Nguyễn Bá Thanh được điều ra khỏi Đà Nẵng và đứng đầu Ban
Nội chính Trung ương Đảng để chống tham nhũng và ông báo cáo trực tiếp với Tổng
Bí thư của Đảng. Động thái của ông Tổng Bí thư để tiến hành điều tra, thanh tra
khoảng hai chục vụ việc có dấu hiệu tham nhũng, làm sai lớn, và đặt ông Thanh
vào hướng đối diện với ông Thủ tướng Chính phủ, ông hỗ trợ cho ông Trọng và
mạng lưới của ông ấy… Tuy nhiên, kế hoạch này đã không được hiệu quả.
Ông Thanh là một nhân
vật rất được biết tới ở Đà Nẵng, ông ấy đã có những thử nghiệm về dân chủ ở Đà
Nẵng, ông trực tiếp chỉ đạo việc bầu cử các quan chức địa phương v.v…
Tôi nghĩ trang “Chân dung
Quyền lực” có thể ít nhiều bộc lộ nội tình và tình trạng sức khỏe của nền chính
trị Việt Nam. Với ông, Nguyễn Bá Thanh, người ta đã thiết kế nhiều cách thức để
lần trước ông không thể vào được Bộ Chính trị, còn ông Nguyễn Xuân Phúc đương
nhiên là một người gần hơn với Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng.
-------------
'Ba kịch bản
nhân sự của Đảng'
6 tháng 1 2015
Cập nhật lúc 17:11 ICT
Tổng Bí thư Nguyễn Phú
Trọng có trong tay hai ứng cử viên để giới thiệu vào chức Tổng Bí thư ở Đại hội
lần tới của Đảng Cộng sản Việt Nam, trong khi chỉ một trong ba phương án nhân
sự có thể có xác suất cao thành hiện thực, theo một nhà phân tích tình hình
Việt Nam từ trong nước.
Trao đổi với BBC hôm 05/01/2015
về Hội nghị lần thứ 10 Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản đang diễn ra,
Tiến sỹ Nguyễn Quang A, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phản biện độc lập
IDS (đã tự giải thể), nói đương kim Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng có ít nhất hai
phương án nhân sự 'thay ông'.
TS. Quang A nói:
"Ông ấy dự định đưa ông Phạm Quang Nghị lên, đó cũng là một suy đoán và
tôi nghĩ nó không phải là không có cơ sở.
"Nhưng cũng có
những giả thuyết khác là bây giờ ông ấy muốn đưa ông Đinh Thế Huynh chứ không
phải là ông Phạm Quang Nghị.
"Bởi vì ông Phạm
Quang Nghị là một người tất nhiên là rất thân cận với ông Trọng rồi, nhưng ông
Nghị lại cùng tuổi với năm ông khác, đều là năm ông tuổi 'Trâu' cả. Dân chúng
Hà Nội người ta gọi là 'năm con Trâu'.
"Thế thì giữ ông
Nghị lại, thì bốn 'con Trâu' khác họ cũng có thể bảo tôi cũng là con trâu hay
hơn chẳng hạn.
Theo nhà quan sát này,
ông Nghị hiện có vấn đề về mặt 'giới hạn tuổi tác', nhưng lại có lợi thế từng
lãnh đạo một Bộ trên cương vị Bộ trưởng và đã làm Bí thư của Thành ủy Hà Nội.
Tiến sỹ Quang A nói:
"Ông Đinh Thế Huynh là ông Phó Trưởng ban Văn kiện, ông ấy đã đi khắp nơi
để chỉ đạo này kia, như thế tức là để làm cho việc vận động sẽ thuận lợi hơn
chẳng hạn."
'Ai sẽ làm Tổng
Bí thư?'
Ông Quang A nói:
"Phương án thứ hai nhắc đến tức là sẽ có môt người nào đấy có thể lực, có
sức mạnh và có thể gạt, hoặc là thỏa hiêp với các thế lực khác, tôi nghĩ khả
năng đó là khả năng cao hơn cả.
"Bởi vì trong bất
kỳ một cuộc đấu đá nào, thì kẻ mạnh là kẻ thắng, và kẻ mạnh ở đây tức là có
nhiều người ủng hộ trong Ban chấp hành Trung ương hiện nay.
"Có thể có những
người mà thực sự chẳng ai để ý đến cả, bởi vì họ đầu óc cũng không sắc sảo gì,
cũng chẳng làm được việc gì cả, nhưng mà gọi là ngoan hay là hiền, tức là chẳng
bao giờ phát biểu cả.
"Và có thể một
người như thế lại nổi lên làm Tổng Bí thư chưa biết chừng," nhà quan sát
nói với BBC.
__._,_.___
No comments:
Post a Comment